نقش قوه خیال نبی در ابلاغ وحی از منظر فارابی، ابن‌سینا و ملاصدرا و عرضه نظریات به قرآن کریم

نوع مقاله : Original Article

نویسنده

چکیده

مقاله نقش قوه خیال نبی در کیفیت ابلاغ حقایق وحیانی به مردم از منظر فلاسفه (فارابی،ابن‌سینا و ملاصدرا) را بررسی و میزان تطابق‌ نظریاتشان با آیات قرآن را سنجیده که با روش توصیفی-تحلیلی با کمک اسناد کتابخانه‌ای بدین امر پرداخته تا نقش قوه خیال در فرایند ابلاغ وحی بدست آید.
     از یافته‌های تحقیق بدست می‌آید قوه خیال(متخیله) یکی از قوای باطنی نفس به تصرف و تألیف صور و محاکات حقایق عقلی می‌پردازد. به همین‌علت قوه خیال نبی تحت کنترل عقل قدسی، تنزل حقایق بسیط وحیانی را از مراتب متعدد معرفتی با محاکات و تمثّل، دریافت و متناسب با قوای ادراکی مردم ابلاغ می‌نماید. فارابی، ابن‌سینا و ملاصدرا با اختلاف‌نظر اندکی، تعبیه معقول در محسوس برای قابلیت فهم حقایق والای وحیانی، رسالت نبوت نبی دانسته‌اند. بسیاری از آیات قرآن سخن از انزال و ذکر مثل برای بیان معارف الهی توسط خداوند و پیامبر عظیم‌الشأن دارند. چون تمثل معارف عقلی که عبارتی از محاکاتست، فعالیت قوه خیال(متخیله) است، می‌توان دریافت آیات الهی نقش این قوه را در دریافت تنزّل (بدون دخل و تصرف) و ابلاغ آن به تناسب فهم مخاطب می‌پذیرند. بنابراین با عرضه نظریات فلاسفه به آیات قرآن می‌توان تأیید آیات را بر دیدگاه‌های فلاسفه نتیجه گرفت.

کلیدواژه‌ها