این مقاله به بررسی تأثیر تعیینکنندهٔ ابو نصر فارابی، مشهور به «معلم ثانی» در جهان اسلام و «Magister Secundus» در قرون وسطای لاتین، بر سنت فلسفهٔ اسلامی و نیز اندیشهٔ یهودی–مسیحی میپردازد. فارابی با نظاممند کردن فلسفهٔ یونان، بهویژه از طریق ارسطو، بنیان فکری «عصر زرین» تمدن اسلامی را پیریزی کرد و با آثار خود در منطق، متافیزیک، اخلاق، فلسفهٔ سیاسی، روانشناسی، موسیقی و نظریهٔ تمدن، مسیر اندیشهٔ قرون بعد را شکل داد. مقاله نشان میدهد که تجربهٔ تمدنی چندلایهٔ فارابی در محور آسیای مرکزی–بینالنهرین–مصر، پشتوانهٔ تصور او از «تمدن جهانی» بوده است. مفاهیم سعادت و مدینهٔ فاضله در چارچوب فرد فاضل، جامعهٔ فاضل و شهر فاضل تحلیل میشوند. همچنین تأثیر اندیشهٔ او بر ابنسینا، غزالی و فخر رازی در شرق اسلامی؛ ابنباجه، ابنطفیل و ابنرشد در غرب اسلامی؛ و بهویژه بر ابنمیمون در سنت یهودی و انتقال آن به دنیای لاتین بررسی میشود. بدینسان، فارابی بهمثابه فیلسوفی بنیانگذار که شرق و غرب را به هم پیوند میدهد معرفی میگردد.
)