Uluslararası el-Mustafa Üniversitesi Türkiye Temsilciliği Adına Dr. S. Vahid Kashani MİSBAH : Çağdaş Din Çalışmaları Dergisi 2146-2569 10 17 2020 02 01 Başlarken سخن سردبیر 5 6 5579 EN S. Vahit Kaşani el-Mustafa Üniversitesi Öğretim Üyesi Journal Article 2021 05 11 Yüce Allah, kullarının hidayeti için peygamberler göndermiş, peygamberlerini vahiy ile desteklemiş, insanlığın kurtuluş reçetesi olan ilahi öğretileri en güzel şekilde açıklamıştır. Özellikle de son peygamber olan Hz. Resulullah’ın dini, dinlerin en mükemmeli ve öğretileri ise en kapsamlı olanıdır. Peygamber Efendimiz nice zorluklara katlanarak evrensel dini yaymaya çalışmış ve bu dinin koruyucuları olarak da tertemiz Ehlibeyt’ini tanıtmıştır. Bir Müslüman olarak Peygamber Ehlibeytini, siyasi yönden uyulması gerekenler olarak kabul etmek ile birlikte; dini ve ilmi yönden de Kuran’ın müfessirleri, sorunların çıkış yolu ve şüphelerin cevaplayıcıları olarak da görmeliyiz. Nitekim o Hazret’in (s.a.a), Hz. Ali, Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin’e olan sevgisi yahut yaşamı boyunca onları ön planda tutması sıradan bir baba yahut dede sevgisinden kaynaklanmıyordu. Onların yeryüzündeki en üstün kullar olmaları ve son dinin koruyucuları olmaları nedeni ile idi. Tüm Müslümanların hayranlık duyduğu ve yürekten bir sevgi beslediği bu şahsiyetlerden biri de Peygamber’in ciğerparesi Hz. Hasan’dır. O dedesinin eğitiminden geçmiş, hakkında Kuran ayetleri nazil olmuş ve Resulullah’ın onlarca hadisinde övgüsüne mazhar olmuş biridir. Hadis ravilerinin görüş birliği ile cennet ehli gençlerin efendisi, Resulullah'ın soyunu sürdüren iki kişiden, Resulullah'ın (s.a.a) Necran Hıristiyanları karşısında iftihar ettiği dört kişiden, yüce Allah'ın günah kirinden arındırarak tertemiz kıldığı kimselerden, yine yüce Allah'ın sevilmelerini emrettiği yakınlarından, arkalarından gidenlerin kurtulup yollarından ayrılanların sapıtıp azdığı iki paha biçilmez emanetten biridir. Evet, Onun sayesinde Öz Muhammedi İslam varlığını koruya bildi ve onun mücadelesi neticesinde bu dini yok etmeye çalışanlar başarısızlığa uğradı. Belki de işte tam bu yüzden; hakkındaki tarihî gerçekleri çarptırılmış ve İmam Hasan b. Ali'nin parlak siması, yüzeysel düşünen insanların ve araştırmaksızın hüküm verenlerin gözünde yetersiz bir kişilik, kadın düşkünü, hilâfeti dünya malına satan bir halife olarak gösterilmiştir. Maalesef tarih boyunca ve halen de günümüzde bile bu yüce şahsiyet hakkında son derece çirkin, haksız, mantıksız ve gerçekten uzak nitelikler ona yakıştırmıştır. Değerli Misbah okuyucuları! İşte bu nedenle tamamen araştırma ve kaynaklara dayanarak atılan iftiralar ve yersiz yakıştırmalara cevap niteliğinde dergimizin yeni sayısını "İmam Hasan (a.s) Özel Sayısı " olarak hazırladık. Bu sayıda, en doğru sözlerin kaynağı olan Kuran ayetleri ve Hz. Resulullah’ın hadislerinden faydalanarak, yine sağlam tarihi veriler doğrultusunda hazırlanan makaleleri sizlerin istifadesine sunduk. Bu özel sayımızda önce İmam Hasan’ın yaşamını genel olarak ele alıp, sonrasında Peygamberimiz yanındaki üstün konumunu inceleyeceğiz. Daha sonra Muaviye ile barış anlamlaşmasının nedenlerini özellikle sosyolojik açılardan değerlendirip, hakkında atılan iftiralara cevap vermeye çalışacağız. Dünya ve ukba hayatımız için faydalı olacağını ümit ettiğimiz birbirinden seçkin ve alanında uzman düşünürlerin bu makalelerinin hakiki yurdumuz için birer azık olmasını ümit ediyoruz. Her zaman olduğu gibi yine siz değerli okuyucularımızdan her türlü yapıcı eleştirileri bizimle paylaşmanızı diler, çok daha güzel sayılarla buluşmayı Yüce Mevla’dan niyaz ederiz. Selam ve saygılarımızla… Dr. S. Vahit Kaşanî خداوندند متعال پیامبرانی را برای هدایت بندگانش فرستاد ، او پیامبران خود را با وحی پشتیبانی کرده و تعالیم الهی را که نسخه نجات بشریت است ، به بهترین وجه بیان داشت . به خصوص ، آئین حضرت رسول اکرم ( ص ) به عنوان کاملترین ادیان، حاوی جامع ترین تعالیم خداوند است. پیامبر ما مشکلات زیادی را تحمل کرده ، در جهت گسترش دین جهانی تلاش نمود و اهل بیت پاک خود را به عنوان حافظ این دین معرفی کرد. ما به عنوان یک مسلمان ، علاوه بر اینکه باید اهل بیت را به عنوان افرادی که باید از نظر سیاسی مورد اطاعت قرار می گیرند، بپذیریم ؛ همچنین آن ها را باید از نظر دینی و علمی به عنوان مفسران قرآن، راهگشای مشکلات و جوابگوی شبهات بدانیم. در حقیقت ، عشق و علاقة پیامبر اکرم ( ص ) به حضرت علی ( ع ) ، حضرت امام حسن ( ع ) و حضرت امام حسین ( ع ) و اهمیت دادن به آنها در طول زندگی به دلیل عشق معمولی یک پدر یا پدربزرگ نبود. بلکه به این دلیل بود که آنها برترین بندگان خدا در روی زمین و حافظان آخرین دین الهی بودند. یکی از این شخصیت ها که همه مسلمانان او را تحسین می کنند و قلباً به او عشق می ورزند، حضرت امام حسن ( ع ) است. او شخصیتی است که توسط پدربزرگش ( رسول الله ) تربیت شده ، آیات قرآن در مورد او نازل شده ، و در ده ها حدیثِ رسول الله ( ص ) مورد ستایش قرار گرفته است. با اجماع و اتفاق نظر ناقلان حدیث ، امام حسن ( ع ) سرور جوانان بهشتی بوده و یکی از دو نفری است که نسل رسول الله ( ص ) از طریق آن ها ادامه پیدا کرده است، یکی از چهار نفری است که رسول خدا (ص) در مباهله با مسیحیان نجران به آنها افتخار کرد ، یکی از کسانی است که خداوند متعال آنها را از گناه پاک کرده و پاکیزه نموده است ، یکی از کسانی است که خداوند به دوست داشتن آن ها دستور داده است، همچنین یکی از کسانی است که هرکس از آنها تبعیت کند رستگار شده و هرکس از راه آن ها جدا شود گمراه و منحرف خواهد شد. و از کسانی است که یکی از دو امانت گرانبهای رسول الله ( ص ) محسوب می شوند. آری، در سایة او ، اسلام ناب محمدی به حیات خود ادامه داد و در نتیجة مبارزه او، کسانی که سعی در نابودی این دین داشتند، شکست خوردند. شاید هم به همین دلیل است که حقایق تاریخی در مورد امام حسن ( ع ) را تغییر داده اند و چهره درخشان امام حسن بن علی ( علیهما السلام ) از نظر کسانی که سطحی نگر هستند و بدون تحقیق قضاوت می کنند، یک شخصیت ناموفّق شمرده می شود، یا او را زنباره می نامند و او را به عنوان خلیفه ای معرفی می کنند که به خاطر مال دنیا از خلافت صرف نظر کرد. متأسفانه ، در طول تاریخ و حتی امروزه نیز خصوصیات فوق العاده زشت ، ناعادلانه ، غیرمنطقی و دور از واقعیّت را به این شخصیت والا نسبت می دهند. خوانندگان عزیز مجلة مصباح ! به همین دلیل ، ما بر اساس تحقیقات انجام شده و با تکیه به منابع، به منظور پاسخ دادن به تهمت ها و اتهامات بی دلیل ، شماره جدید مجله خود را با عنوان ویژه نامه امام حسن (ع) آماده کرده ایم. در این شماره، مقالاتی را که با بهره گیری از آیات قرآن که منبع اصلی سخنان حقیقی هستند و با استفاده از احادیث رسول الله ( ص ) و با اتکاء بر داده های تاریخی صحیح تهیّه شده اند، برای استفاده شما ارائه داده ایم. در این ویژه نامه ابتدا زندگی امام حسن ( ع ) را به طور کلی مورد بررسی قرار داده ایم و سپس موقعیت برتر وی در کنار پیامبر اکرم ( ص ) را بررسی کرده ایم. سپس دلایل صلح با معاویه را به ویژه از منظر جامعه شناسی ارزیابی کرده و سعی خواهیم کرد به تهمت هایی که در مورد امام حسن ( ع ) زده شده است، پاسخ دهیم. امیدواریم که این مقالات که از آثار متفکران برجسته و متخصص انتخاب شده است، برای حیات دنیوی و اخروی ما مفید بوده و توشه ای برای حیات حقیقی ما در آخرت باشد. مثل همیشه ، از شما خوانندگان محترم درخواست داریم انواع انتقادات سازنده خود را با ما در میان بگذارید ، و از خداوند متعال مسألت می کنیم که بتوانیم با ارائة شماره های بهتر در خدمت شما باشیم. با احترام آرزوی سلامتی دکتر سید وحید کاشانی http://mes.journals.miu.ac.ir/article_5579_5424c94dfb1ec89dab13d73dee671c96.pdf

Uluslararası el-Mustafa Üniversitesi Türkiye Temsilciliği Adına Dr. S. Vahid Kashani MİSBAH : Çağdaş Din Çalışmaları Dergisi 2146-2569 10 17 2020 02 01 İmam Hasan'ın Hayatına ve Üstün Konumuna Genel Bir Bakış نگاهی به زندگی و جایگاه ممتاز امام حسن مجتبی /Imam Hasan Mojtaba : A Brief Look into his Life and Privileged Position 7 30 5561 EN S. Vahit Kaşani el-Mustafa Üniversitesi Öğretim Üyesi Journal Article 2021 03 01 İmam Ebu Muhammed Hasan b. Ali b. Ebu Talip el-Müçteba, hadis ravilerinin görüş birliği ile Peygamberimizden (s.a.a) sonra gelen Ehl-i Beyt İmamları'nın ikincisi, cennet ehli gençlerin efendisi, Resulullah'ın soyunu sürdüren iki kişiden, Resulullah'ın (s.a.a) Necran Hıristiyanları karşısında iftihar ettiği dört kişiden, yüce Allah'ın günah kirinden arındırarak tertemiz kıldığı kimselerden, yine yüce Allah'ın sevilmelerini emrettiği yakınlarından, arkalarından gidenlerin kurtulup yollarından ayrılanların sapıtıp azdığı iki paha biçilmez emanetten biridir. Dedesi olan Resulullah'ın (s.a.a) kucağında büyüdü. Onun peygamberliğinin, yüce ahlâkının ve hoşgörüsünün kaynağından beslendi. Peygamberimiz (s.a.a) ebediyet yurduna intikal edinceye kadar onun gözetimi altında yaşadı. Bu süre içinde Resul-i Ekrem (s.a.a) ona yol göstericiliğini, edebini, heybetini ve önderlik yeteneğini miras bıraktı; onu babasının arkasından kendisini bekleyen imamlık makamına lâyık hâle getirdi. Peygamberimiz (s.a.a) birkaç kez tekrarladığı şu sözleri ile söz konusu imamlığa lâyık olma gerçeğini açıkça ifade etmiştir: Hasan ve Hüseyin ayakta olsalar (kıyam etseler) de, otursalar (kıyam etmeseler) de imamdırlar. Allah'ım! Ben onları seviyorum, sen de onları sevenleri sev. Bu İmam'ın şahsında, soy ve asalet şerefine ek olarak, peygamberlik ve imamlık soyuna mensup olma şerefi de birleşti. Müslümanlar onda dedesinde ve babasında buldukları nitelikleri buldular. O kadar ki, o, Müslümanlara o iki yüce şahsiyeti hatırlatıyordu. Bu yüzden onu sevdiler ve kendisine saygı gösterdiler. Özellikle İslâm ümmeti daha önce benzerini tanımadığı acı olaylarla dolu bir hayat aşamasına girdikten sonra karşılaştığı problemlerin çözümünde zorluk çektiği dinî meselelerde babasından sonra onu tek başvurulacak merci olarak benimsemişti. Abstract This research intends to draw the biography and personality of the Imam Hassan Mojtaba (A.S) and his spiritual status by referring to historical and religious sources of Sunnis and Shiites. The paper, accordingly, aims to elaborate the history of liImam Hassan Mojtaba’s life. For this purpose, the character of the Imam from the perspective of the Qur'an and the sayings of the Prophet (PBUH) has been drawn. The moral characteristics of Imam Hassan have also been considered. Finally, the short period of Imam's caliphate, his Imamate age and his encounter with several events such as war with Mu'awiyah and peace treaty with him, and its consequences, achievements and contexts have been discussed. در این مقاله تلاش شده با بهره گیری از منابع تاریخی و دینی اهل سنت و شیعه، زیست نامه و شخصیت امام و جایگاه معنوی ایشان را ترسیم کنیم. هدف مقاله، ضمن گزارش تاریخ حیات امام حسن مجتبی تبیین شخصیت ایشان می باشد. و برای این منظور نخست، امام حسن(ع) در یک نگاه معرفی و شخصیت امام از دیدگاه قران و زبان پیامبر(ص) و ویژگی های اخلاقی ایشان ترسیم شده است. و در نهایت دوران چند ماهه خلافت امام و چند ساله امامت او است که جنگ با معاویه و صلح با او و ابعاد و دستاوردها و زمینه هایش بحث و بررسی شده است .

http://mes.journals.miu.ac.ir/article_5561_547f3b4b41486519c35542ab3171663e.pdf

Uluslararası el-Mustafa Üniversitesi Türkiye Temsilciliği Adına Dr. S. Vahid Kashani MİSBAH : Çağdaş Din Çalışmaları Dergisi 2146-2569 10 17 2020 02 01 İmam Hasan Hilafet Dönemive Barışa Götüren Süreç دوره خلافت امام حسن (علیه السلام) و بررسی علل صلح / The Short Period of the Caliphate of Imam Hassan (as); A Review on the Causes of Peace Treaty 31 46 5562 EN Razi Al-i Yasin el-Mustafa Üniversitesi Öğretim Üyesi Journal Article 2021 03 01 İmam Hasanın barışının sebepleri şöyle özetlenebilir: 1- Muaviye'nin entrikalarının İmam'ın taraftarlarını etkilemesinden sonra bu taraftarların zaafa uğramaları, savaşmaktan kaçınmaları ve İmam'ın emirlerini dinlememeleri. 2- İmam Hasan'ın (a.s) ordusunun çökmesi şu sonuçlara yol açacaktı: 3- Ehl-i Beyt'in haklılığına inanan kesimi korumak, Haşimoğulları ile onların izinden gidenlere yönelik Emevî kininin kalıcı bir nitelik kazandığını gördükten sonra bu kitleyi Emevî tasfiyesinden veya yaygın yok edişinden korumak. Nitekim İslâm tarihinin kanlı olayları bu kalıcı kini ispat etmiştir. 4- Haddini aşmış azgın bir kitle ile savaşmanın hiçbir yarar getirmediği bir dönemde Müslümanların kanlarının akmasını önlemek. 5- Cahiliye karakterli Emevî plânının mahiyetini açığa çıkarmak ve İslâm ümmetini bunlara karşı koruma altına almak. 6- Küfür ve gizli münafıklık ile güçlü biçimde mücadele etmenin uygun şartlarını hazırlamanın zorunluluğu. İmam Hasan'ın (a.s) benimsediği ilâhî tutumun arkasında duran gerçek sebepler, olayın cereyan ettiği dönemde yaşayan birçok kişi tarafından olduğu gibi, sonradan gelen bazı sığ görüşlüler ile gerçeklerin çarpıtılmasının etkisi altında kalan şaşkınlar tarafından da fark edilmemiş, kavranamamıştır. Fakat barış anlaşmasını izleyen olaylar ile Muaviye ve diğer Emevî hükümdarları tarafından uygulanan düşmanca siyasetler, yine İslâm'a ve Müslümanlara verdikleri ağır zararlar, İmam Hasan'ın (a.s) tutumunun bazı sırlarını ortaya koymuştur. Abstract Each of the infallible Imams (AS) have become famous for a special virtue and prominence characteristics, while all of them enjoyed infallibility and purity and had perfect human morals and attributes. There were, not only, no shortcomings or weaknesses in any of their characters, but also they were all at the peak of merit and superiority. Imam Hassan Mojtaba (AS) has been known for his characteristics of tolerance and peace. He was adorned with this perfect human quality not only after accepting peace, but also before beginning the Imamate and taking over the caliphate, as a child. At this research, the short period of the caliphate of Imam Hassan (as) has been examined and then the causes for his peace treaty with Mu'awiyah have been analyzed. هر یک از پیشوایان و امامان معصوم(ع) به یک فضیلت و برجستگی ویژه‏ای مشهور و معروف شده‏اند، در حالی که همه آنان، از عصمت و طهارت بهره‏مند و دارای اخلاق و صفات کامل انسانی بودند و در هیچ کدامشان کاستی و ضعفی عارض نشده و همگی در قلّه شایستگی و برتری قرار داشتند. در میان آنان، امام حسن مجتبی (ع) به ویژگی بردباری و صلح خواهی معروف شده است. وی نه تنها پس ازپذیرش صلح، بلکه پیش از آغاز امامت و بر عهده گرفتن امر خلافت، در دوران کودکی، به این صفت کامل انسانی آراسته بود. در این مقاله در مرحله نخست دوره خلافت امام حسن (علیه السلام) مورد بررسی قرار گرفته و بعد و علل صلح آن حضرت با معاویه تحلیل شده است.

http://mes.journals.miu.ac.ir/article_5562_f21d98f3fd5f1fc6a4056382e4f9a318.pdf

Uluslararası el-Mustafa Üniversitesi Türkiye Temsilciliği Adına Dr. S. Vahid Kashani MİSBAH : Çağdaş Din Çalışmaları Dergisi 2146-2569 10 17 2020 02 01 İmam Hasan'ın İlmî Mirası نگاهی بر شخصیت علمی امام حسن مجتبی / Imam Hasan Mojtaba: A Brief Look into his Scientific Character 47 64 5563 EN Ramazan Muhammedi el-Mustafa Üniversitesi Öğretim Üyesi Journal Article 2021 03 01 İmam Hasan (a.s), babası İmam Ali (a.s) ve dedesi Resulullah (s.a.a) gibi ilkelere bağlı prensipli bir önderdi. Onun önderlik görevlerini, şu geniş anlamlı ve çok yönlü cümlede özetleyebiliriz: "Allah'ın emri uyarınca rehberlik etme." İmam Hasan (a.s) her ne kadar dinî ve ilkesel sebepler yüzünden halifelikten feragat etti ise de, meydanı ve Peygamberimizin (s.a.a) miras birikimini cahiliye artıklarının ellerinde yağmalanmaya bırakmadı. Tersine, üzerine devletin oturacağı ve şeriatın hükümlerinin uygulanmasına zemin oluşturacak bir altyapıyı, eğitim yolu ile geliştirmeye kendini verdiğini görüyoruz. İmam Hasan (a.s), İslâm ümmetine sunduğu belgeler aracılığı ile zengin bir ilmî ve fikrî miras bıraktı. Bu belgeler; konuşmalar, vasiyetler (tavsiyeler), tartışmalar, mektuplar ve çeşitli bilgi dallarında söylenmiş hadisler şeklinde bize ulaşmıştır. Bu belgeler, İmam Hasan'ın (a.s) farklı türlerdeki ilgi ve gayretlerini, bilgi birikiminin geniş çaplılığını ve İslâm ümmetinin o günlerde yaşadığı fitne ve felâketler ile dolu dönemin gereklerini nasıl enine boyuna kavradığını ortaya koyuyor. Bu öyle bir dönemdi ki, Allah'ın gözetimine ve yönlendirmesine mazhar olanlar dışında kalanların çok az bir bölümü, onun özel niteliklerinin ve gereklerin bilincine varabilmişti. Şimdi İmam'ın ilmî çalışmalarından bazı örnekleri gözler önüne sereceğiz, onun dilinde beliren ve belâgatli üslubu ile ifade ettiği veya öğrencileri ile dostlarına yönelik eğitici faaliyetlerine yansıyan kavramlardan ve ideal değerlerden bir demet seçeceğiz. Abstract The range of unique character of the great lineage of the Prophet (PBUH), Imam Hassan al-Mujtaba (as), is so wide that its effects and signs can be seen in all works of hadith, translations (Tarajim), biography, history and manaqib. Humility, God-fearing, good relations, mutual respect and helping the poor are the prominent aspects of the life of Imam Hasan (AS). At the age of Imam Ali’s Imamate, he was one of skilled, expert figures in science and jurisprudence, who helped Amir Momenan in all scientific and judicial fields. Imam Hasan (AS) was one of those who defended the privacy of the leadership in all of his life and has actively participated in the battles of Jaml, Siffin and Nahrawan. He has taken very positive and effective steps in mobilizing people from Kufa to confront the Finat of Talha and Zubair. The painful life of Imam is full of these issues that we refer to only one dimension, which is the scientific character and position of Imam Hasan Mojtaba (AS). دامنه شخصیّت بی مانند سبط اکبر پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم امام حسن مجتبی علیه السلام آنقدر وسیع و گسترده است که آثار و نشانه های آن در تمام کتاب های حدیث، تراجم، سیره، تاریخ و مناقب فراوان به چشم می خورد. تواضع، فروتنی، خداترسی، روابط حسنه، احترام متقابل و کمک به بینوایان از ابعاد برجسته زندگی آن سرور جوانان بهشتی است. آن بزرگوار بازویی علمی، قضایی و نیرویی بسیار کارآمد برای حکومت علوی و شخص امیرمؤمنان علیه السلام بوده است. امام از جمله کسانی بود که از آغاز تا پایان به دفاع از حریم رهبری پرداخته و در جنگ های جمل، صفّین و نهروان فعالانه شرکت جسته، بلکه در بسیج نیروها از کوفه برای مقابله با فتنه طلحه و زبیر، گام های بسیار مثبت و مؤثری برداشته است. زندگی پر رنج و محنت امام، پر از این مسائل است که فقط به یک بُعد آن، که جایگاه علمی امام مجتبی علیه السلام باشد، اشاره می کنیم.

http://mes.journals.miu.ac.ir/article_5563_2021060a188795e5afe321ff22a11143.pdf

Uluslararası el-Mustafa Üniversitesi Türkiye Temsilciliği Adına Dr. S. Vahid Kashani MİSBAH : Çağdaş Din Çalışmaları Dergisi 2146-2569 10 17 2020 02 01 İmam Hasan’ın Barış Yapmasının Temel Sebebi; Halkın Dünya Tutkusu ve İmam’ı Yalnız Bırakması اصلیترین عامل صلح امام حسن ؛ دنیا محوری و عدم یاری امام / The Main Factors of Peace Treaty of Imam Hassan (as); Worldliness and Lack of Help 65 69 5569 EN S. Cevad Hüseyni el-Mustafa Üniversitesi Öğretim Üyesi Journal Article 2021 03 02 Uzerinde çokça durulan konulardan biri de İmam Hasan’ın (a.s) barış yapması meselesidir. Bu konuda çeşitli görüşler öne sürülmüş; fakat bu konu gerektiği şekilde ele alınmamıştır. İmam Hasan’ın (a.s) 25 Rebiyülevvel 41 (hicri) tarihinde bilgece ve cesurca yaptığı barışın yıldönümü vesilesiyle bu makalede, belgelere ve İmam’ın kendi sözlerine dayanarak bu meseleyi inceleyeceğiz; ancak meselenin esasına geçmeden önce şu hususlara işaret edelim: 1- İmam Hasan Mücteba (a.s) Muaviye’ye biat etmedi; sadece barış yaptı. Barış da bilinen anlamıyla barış anlaşması değildi. Şeyh Mufid’in (r.a) tabiriyle “hudne” yani ateşkesti: “İmam Hasan Mücteba (a.s) Muaviye’ye güvenmiyordu. Barış önerisindeki hilesinin farkındaydı. Fakat savaşı bitirme ve ateşkesi sağlama konusunda Muaviye’nin teklifini kabul etmekten başka çaresi yoktu.” 2- İmam Hasan’ın (a.s) Muaviye ile ateşkesi birtakım maslahatlar doğrultusunda gerçekleşti. Bunlar, tıpkı İmam Ali’nin (a.s) Sakife sırasında hilafet gasp edilirken alttan alıp sabretmesi ile gözettiği maslahatlar gibiydi. Bazı kişiler zamanın ve imamet makamının şartlarını dikkate almaksızın meseleyi gerçekliğe uygun olmayan bir şekilde tahlil ediyorlar. Örneğin şöyle diyorlar: “Hüseyin bin Ali (a.s) savaş ve mücadele adamı, yani bugünün tabiriyle bir devrimciydi. Ancak İmam Hasan (a.s) karakter olarak çok halim selim biriydi ve barış ve uzlaşma yanlısıydı.” Bu sözler son derece yanlıştır. Zira İmam Hasan (a.s) eğer hicri 61. yılında olsaydı, tıpkı kardeşi İmam Hüseyin gibi kıyam eder ve aynı şekilde şehit olurdu. Aynı şekilde İmam Hüseyin (a.s) de İmam Hasan’ın zamanında ve yerinde olsaydı barış yapardı. Abstract The peace treaty of Imam Hassan (as) is one of the most important historical issues that has been talked about a lot. Various theories have been presented on this subject; but the right has not been fulfilled yet. On the occasion of the 25th of Rabi al-Awal, the wise and courageous peace treaty which Imam Hassan (AS) signed, this research intends to discover and study the causes of peace treaty by quoting his own words. In addition, several important points have been considered. A) Imam Mojtaba (AS) did not pay allegiance to Mu'awiyah; But compromised; that was not peace in its specific sense; Rather, according to Sheikh Mufid (RA) in Al-Arshad, it was a “peace agreement” (Hodna). B) The ceasefire of Imam Hassan (AS) with Mu'awiyah was based on some public interests that can be considered as one of the most difficult stages of the Imamate in the Islamic world. His conduct, as the most revolutionary compromise in the history and enduring its intolerable suffering, which no one but the son of Ali (AS) could and will be able to do, has unfortunately been distorted and obscured by the ignorant and studied with negative intentions. This research attempts to discover and examine the main factors the led to peace treaty. یکی از موضوعاتی که دربارة آن سخن فراوان گفته شده، مسئلة صلح امام حسن(ع) است؛ در این موضوع نظریات گوناگونی ارائه شده؛ ولی هنوز حق آن ادا نشده است؛ در این مقاله به مناسبت 25 ربیع الأول سالروز صلح عالمانه و شجاعانه امام حسن(ع) در سال 41ق، سعی می کنیم با استناد به سخنان خود حضرت، مسئله را بررسی کنیم؛ اما قبل از بیان اصل مطلب، به نکاتی اشاره می کنیم: 1. امام مجتبی(ع) با معاویه بیعت نکرد؛ بلکه مصالحه کرد؛ آن هم صلح به معنای خاص نبود؛ بلکه به تعبیر شیخ مفید(ره) در الارشاد «هدنه» بود. 2. آتش بس امام حسن(ع) با معاویه بر اساس مصالحی انجام گرفت. متارکه و آتش بس امام حسن(ع) را شاید بتوان یکی از سخت ترین مراحل سیر امامت در دنیای اسلام نامید. این انقلابی ترین نرمش تاریخ و تحمّل رنج طاقت فرسای آن که هیچ کس جز پسر علی(ع)، آن هم توسط درک عالی ترین درجات ایمان قادر به انجامش نبود و نخواهد بود را متأسفانه غرض ورزان به قلم غرض و جاهلان به دیده جهل در پرده تحریف و ابهام پیچیده اند. با ذکر این دو نکته وارد بحث می شویم که چرا امام حسن(ع) صلح کردند؟

http://mes.journals.miu.ac.ir/article_5569_478b2d98389fe6f5e3c1895a49f298ea.pdf

Uluslararası el-Mustafa Üniversitesi Türkiye Temsilciliği Adına Dr. S. Vahid Kashani MİSBAH : Çağdaş Din Çalışmaları Dergisi 2146-2569 10 17 2020 02 01 İmam Hasan ile İmam Hüseyin’in Dönemlerinin Karşılaştırmalı İncelemesi بررسی تطبیقی دوران امامت امام مجتبی و امام حسین / The Age of Imamate of Imam Hasan Mojtaba and Imam Hussein (As); A Comparative Study 71 80 5564 EN Nesrin Vahabzade el-Mustafa Üniversitesi Öğretim Üyesi Journal Article 2021 03 01 İmam Hasan Mücteba’nın (a.s) barışı konusunda tarih boyunca sürekli olarak bir tartışma ve sorgulama söz konusudur: O neden Muaviye ile barış yaptı, durumu malum olan böylesi bir fasığa neden biat etmeyi kabul etti? Eğer barış uygun bir çözüm yolu idiyse o halde İmam Hüseyin neden hicri 61 yılında Yezid’le barış yapmaya yanaşmadı? Bu mukayeseli araştırma İmam Hüseyin’in hareketi ile İmam Hasan Mücteba’nın (a.s) barışını konu almaktadır. Abstract Regarding the peace of Imam Mojtaba, there has been constant debate throughout history as to why he made peace with Mu'awiyah. Another challenging question is that if peace was the right solution, why did Imam Hussein not agree to peace with Yazid in 1961? This study seeks to answer these two important questions and make a limited comparison between Imam Hossein’s (as) movement and the peace treaty of Imam Hasan (as). درباره صلح امام مجتبی، پیوسته در طول تاریخ بحث و سؤال وجود داشته، که چرا ایشان با معاویه صلح کردند و حاضر به بیعت با این عنصرمعلوم الحال و فاسق شدند. دیگر این که اگر صلح را ه حل مناسبی بود، چرا امام حسین در سال ۶۱ ھجری حاضر به صلح با یزید نشدند. این تحقیق، مقایسه ای محدود بین نھضت حسینی و صلح امام مجتبی انجام داده است.

http://mes.journals.miu.ac.ir/article_5564_660ad23673ed1709ee6fd67c9275b5f9.pdf

Uluslararası el-Mustafa Üniversitesi Türkiye Temsilciliği Adına Dr. S. Vahid Kashani MİSBAH : Çağdaş Din Çalışmaları Dergisi 2146-2569 10 17 2020 02 01 6. Yüzyıla Kadar Şia ve Ehlisünnet'in Tarih veHadis Kaynaklarında İmam Hasan'ın Barışın Nedenlerinin Karşılaştırmalı İncelenmesi بررسی تطبیقی دلایل صلح امام حسن(ع) در منابع روایی و تاریخی فریقین تا قرن هفتم / The causes of the Peace Treaty of Imam Hassan (AS) in the Narrative and Historical Sources of the Sunni and Shiite Up to the Seventh century; A Comparative Study 81 98 5568 EN Ali Ahmedi Bakırul Ulum Üniversitesi Tarih Bölümü Öğrencisi Kaves Ruhi Berendek Terbiyet Müderris Ünv. Kuran ve Hadis İlimleri Öğretim Görevlisi Journal Article 2021 03 01 İmam Hasan'ın (a.s) Hicrî dördüncü yılda Muaviye ile yaptığı barış, İslamî hükümet modelinin hilafetten saltanata değişmesiyle sonuçlanmış sadr-ı İslam'ın en önemli olaylarından biridir. Bu bakımdan tarihçiler ve hadisçiler bu vakaya odaklanmış ve her biri kendi mezhebî ve siyasî yaklaşımıyla onun sebeplerini nakledip tahlil etmeye yönelmiştir. Bu makale İmam Hasan'ın (a.s) Muaviye ile barışının felsefesini altıncı yüzyılın sonuna kadarki Sünnî ve Şiî kaynaklara dayanarak araştırmıştır. Bu kaynaklardaki rivayet ve tarih belgelerinin eleştirel analizinden sonra varılan sonuç şudur ki, Sünnî ve Şiî tarihçiler ve muhaddislerin bu barışın felsefesini açıklayıp tahlil ederken kullandığı bakışaçısı birbirinden farklıdır. Bu araştırmanın çıkarımına göre her iki grup da Müslümanların maslahatının korunmasını İmam Hasan (a.s) tarafından barışın kabul edilmesinin asli felsefesi görmektedir. Ama Ehl-i Sünnet ve Şia'nın tarihçi ve muhaddisleri bu asıl neden için muhtelif zeminleri zikretmektedir. Anahtar kelimeler: Barış, İmam Hasan (a.s), Muaviye, Maslahat. İmam Hasan'ın (a.s) Hicrî dördüncü yılda Muaviye ile yaptığı barış, İslamî hükümet modelinin hilafetten saltanata değişmesiyle sonuçlanmış sadr-ı İslam'ın en önemli olaylarından biridir. Abstract The peace treaty of Imam Hassan (AS) with Mu'awiyah in the year 40 AH is one of the most important events of the beginning of Islam that changed the model of Islamic government from caliphate to monarchy. Therefore, historians and narrators have considered it as the most challenging and important event and each of them, according to their religious and political approach, have analyzed its causes. This paper aims to discover the philosophy of peace treaty between Imam Hassan (AS) and Mu'awiyah according to Sunni and Shiite sources, up to the seventh century. The findings indicate that, after a critical analysis of the narrative and historical documents, the view of Sunni and Shiite historians and narrators in expressing and analyzing the philosophy of peace treaty is different. By the end, the study shows that both groups consider the protection of the interests of Muslims as the main philosophy of acceptance of peace treaty by Imam Hassan (AS), but each of the Sunni and Shiite historians and narrators mention different contexts for this main reason. صلح امام حسن(ع) با معاویه در سال چهلم هجری، یکی از مهم ترین وقایع صدر اسلام است که باعث تغییر مدل حکومت اسلامی، از خلافت به سلطنت شد. به همین جهت، مورخان و محدثان، این واقعه را مورد توجه خویش قرار داده اند و هر کدام، با توجه به رویکرد مذهبی و سیاسی خود، به نقل و تحلیل علل آن پرداخته اند. این مقاله، فلسفه صلح امام حسن(ع) با معاویه را با توجه به منابع سنی و شیعه، تا قرن هفتم مورد پژوهش قرار داده و پس از تحلیل انتقادی مستندات روایی و تاریخی این منابع، به این نتیجه دست یافته که نوع نگاه مورخان و محدثان سنی و شیعه، در بیان و تحلیل فلسفه این صلح، متفاوت است. برایند این تحقیق نشان می دهد هر دو گروه، حفظ مصالح مسلمانان را فلسفه اصلی پذیرش صلح از طرف امام حسن(ع) می دانند، اما هر کدام از مورخان و محدثان اهل سنت و شیعه، زمینه های گوناگونی را برای این دلیل اصلی، ذکر می کنند.

http://mes.journals.miu.ac.ir/article_5568_d4213d445bbcc9e5b3277bcee215e771.pdf

Uluslararası el-Mustafa Üniversitesi Türkiye Temsilciliği Adına Dr. S. Vahid Kashani MİSBAH : Çağdaş Din Çalışmaları Dergisi 2146-2569 10 17 2020 02 01 6.Yüzyıla Kadar Şii veEhlisünnet'in Kaynaklarda İmam Hasan’ın Barışının Maddelerine İlişkin Karşılaştırmalıİncelenmesi بازخوانی تحلیلی تطبیقی مواد پیمان صلح امام حسن مجتبی علیه السّلام با معاویه در گزارش‌های منابع فریقین تا قرن ششم / A comparative Analytical Review of the Articles of the Peace Treaty of Imam Hassan Mojtaba (as) with Mu'awiyah in the Sunni and Shiite sources up to the Sixth Century 99 114 5565 EN S. Hüseyin Fellahzade el-Mustafa Üniversitesi Öğretim Üyesi Journal Article 2021 03 01 İslam tarihinin en önemli olaylarından biri, İmam Hasan’ın (a.s) Muaviye bin Ebu Süfyan ile barışıyla ortaya koyduğu siyasi eylemdir. Bununla ilgili mevcut rivayetlerdeki en temel sorunlardan biri, barış anlaşmasının maddelerine ilişkin haberlerdeki farklılıklar ve çelişkilerdir. Araştırmacılar, bu alanda güvenilir haberleri elde edebilmek için çeşitli yöntemler kullandılar; ancak öyle gözüküyor ki onun içeriğindeki maddeler ve taahhütlerin tahlili konusunda mezhepler arası mukayeseli araştırma yöntemi – ki muhtemelen barışla ilgili bilgiler aktaranların ve tarihçilerin mezhebi eğilimlerine hâkim olan farklılık ve karmaşanın önemli bir kısmını oluşturuyor – şimdiye kadar kullanılmamıştır. Bu makale mezhepler arası mukayese yöntemini kullanarak barış anlaşmasının maddeleri ile ilgili haberlerin tahlilini yapmaya çalışıyor; ayrıca birbiriyle uyumlu haberleri elde ederek ve haberlere hâkim olan aykırılıkları ortadan kaldırarak ihtilafların bulunmasında tarihçilerin mezhebi haberlerinin ne ölçüde rol oynadığını değerlendiriyor. Nihayet incelemeler şunu gösteriyor ki haberlerin tarihçilerin verdiği mezhebi haberler doğrultusunda ele alınması, onlara hâkim olan aykırılıkları ortadan kaldırmakta ve elbette barışın Şii ve Sünni tarihçiler açısından ciddi farklılıklar içerdiğini ortaya koymaktadır. Abstract One of the most important events in the advent of Islam, perhaps the most important political action of Imam Hassan (AS), is his peace with Mu'awiyah ibn Abi Sufyan. One of the main challenges in related reports is the differences and contradictions regarding the articles of the peace treaty. Researchers have used a variety of methods to obtain reliable reports in this area; However, it seems that the method of comparative study of interfaith has not been used so far in the analysis of the materials and the obligations contained in. This paper seeks to analyze the reports related to the articles of the peace treaty with the method of comparative study of interfaith. In Addition, while obtaining consistent reports and eliminating the divergence of the reports, attempts to evaluate the role of historians' religious orientation in the emergence of disputes. Finally, studies have shown that by re-reading the reports based on the religious orientation of the historians, the prevailing divisions over them were removed, and of course it was shown that peace is significantly different from the perspective of Shiite and Sunni historians. یکی از مهم‌ترین حوادث صدر اسلام و شاید مهم‌ترین کنش سیاسی امام حسن(ع)، صلح ایشان با معاویة‌بن‌ابی‌سفیان است. از اساسی‌ترین چالش‌های موجود در گزارش‌های مرتبط با آن، تفاوت‌ها و تناقض‌های حاکم بر گزارش‌های مواد پیمان صلح است. محققان برای دستیابی به گزارش‌های اطمینان‌بخش در این حوزه، از شیوه‌های مختلفی بهره برده‌اند؛ ولی به نظر می‌رسد، از شیوه مطالعه تطبیقی بین‌المذاهب در تحلیل مواد و تعهدات مندرج در آن ـ که احتمال می‌رود بخشی از تشتت حاکم بر آن ریشه در گرایش مذهبی مورخان و گزارشگران صلح داشته باشد ـ تاکنون استفاده ‌نشده است. این مقاله، در صدد برآمد تا با شیوه‌ تطبیق بین‌المذاهب، گزارش‌های مرتبط با مواد پیمان صلح را تحلیل نموده، ضمن دستیابی به گزارش‌های همسو و یکنواخت و رفع تشتت حاکم بر گزارش‌ها، میزان نقش‌آفرینی گرایش مذهبی مورخان در پیدایش اختلافات را ارزیابی نماید و در نهایت، بررسی‌ها حکایت از آن داشت که با بازخوانی گزارش‌ها بر اساس گرایش مذهبی مورخان، تشتت حاکم بر آن‌ها مرتفع گردید و البته نشان داده شد که صلح از منظر مورخان شیعه و اهل‌سنّت، تفاوت قابل‌ملاحظه‌ای دارد.

http://mes.journals.miu.ac.ir/article_5565_4adf97da958c605620848ea550a68021.pdf

Uluslararası el-Mustafa Üniversitesi Türkiye Temsilciliği Adına Dr. S. Vahid Kashani MİSBAH : Çağdaş Din Çalışmaları Dergisi 2146-2569 10 17 2020 02 01 İmam Hasan'ın Barıştan Sonraki Siyasî Tutumu رفتارشناسی سیاسی امام حسن مجتبی بعد از صلح / Political behavior of Imam Hassan Mojtaba after Peace Treaty 115 132 5560 EN Seyyid Asif Kazimi el-Mustafa Üniversitesi Journal Article 2021 02 08 İmam Hasan ve İmam Hüseyin'in (a.s) imameti birbirinden farklı değildir. Tarzlarında ihtilaf gibi görünen şeyler zaman ve mekânın şartlarıdır. Hz. Ali'nin (a.s) şehadetinden sonra halk İmam Hasan'a biat etti. Hazret'in imameti altı ay üç gün sürdü ve Hicrî 41 senesinde onunla Muaviye arasında barış imzalandı. Barışın uygulanmasından sonra İmam (a.s) Medine'ye döndü ve ömrünün son on yılını orada geçirdi. “İmam Hasan Mücteba'nın (a.s) barıştan sonraki siyasî tutumu” makalesi şu soruya cevap aramaktadır: İmam barıştan sonra ve Medine'de ikamet ettiği on yıl boyunca hangi siyasî davranışı benimsedi? Mevcut kaynaklara göre İmam (a.s) bu sırada babası ve dedesi gibi insanlar, Şiîler ve mazlumlar için dertli bir tabip ve emin bir sığınak oldu. Dünya Müslümanlarına dirayetle rehberlik yaptı. Siyasî davranışı ise politik konuşmalar yapmakla birlikte barış anlaşmasına bağlı kalma ve Muaviye'nin şeytanca planlarına ve şartları ağırlaştırma arayışına karşı koyma şeklindeydi. Şiîlere ve azatlılara siyasî himaye sağlayıp canlarını koruyarak ve etkin güçleri eğiterek Aşura hareketine zemin hazırladı. Abstract By studying the life history of the Imams, it becomes clear that there is no distinction between the politics and the duties of the Imamate. Imams are the most politicians and their measures in all matters are done completely and flawlessly. Therefore, the Imamate of Imam Hassan and Imam Hussein are not different from each other. What caused the difference in their method is the conditions of time and context. After the martyrdom of Imam Ali, the people paid allegiance to Imam Hassan and his Imamate lasted six months and three days. In 41 AH, a peace treaty was signed between him and Mu'awiyah. After the peace treaty, Imam returned to Medina and lived there for the last ten years of his honorable life. This paper tries to answer the main question that; what political behavior did the Imam have after the peace treaty and ten years of residence in Medina? According to available sources, the Imam, like his noble father and grandfather, was a safe and peaceful haven for the Shiites and oppressed people. He led the Muslims wisely, and his political behavior is adherence to the peace treaty accompanied by political speeches, and confrontation with Mu'awiyah's evil plans and policies. With his political support of Shiites and the Mawlawis and keeping safe their lives, and training efficient forces, he was paving the way for the Ashura movement. در مشی ائمه هیچ تفکیکی بین سیاست و وظایف آن ها نیست. آنان سیاست مدارترین، بندگان الهی هستند و تدبیر آن ها در تمام امور به صورت کامل و بی نقص انجام می گیرد.ازاین رو امامت امام حسن و امام حسین نیز با یکدیگرتفاوت ندارد. آن چه باعث اختلاف در روش آنان گردید، شرایط زمان و مکان است. بعد از شهادت حضرت علی مردم با امام حسن بیعت کردند و امامتحضرت شش ماه و سه روز به طول انجامید و در سال 41 ق بین او و معاویه صلح نامه امضا شد. پس از اجرای صلح، امام به مدینه مراجعت نمود و مدت ده سال آخر عمر شریفش را در آن جا ساکن بود نوشتارحاضر تلاش دارد به این پرسش پاسخ دهد که؛ امام بعد از صلح و ده سال اقامت در مدینه چه رفتار سیاسی داشته اند؟ بر پایه منابع موجود، امام در این هنگام هم چون پدر و جد بزرگوارش، طبیب دل سوز و پناهگاهی مطمئن برای مردم و شیعیان و مظلومان عالم بود. مسلمانان جهان را با درایت رهبری می کرد و رفتار سیاسی ایشان، پایبندی به پیمان صلح، همراه سخنرانی های سیاسی و برخورد با زیاده خواهی و نقشه های شیطنت آمیز معاویه است. ایشان با حمایت های سیاسی از شیعیان و موالیان و حفظ جان آنان، کادرسازی و تربیت نیروهای کارآمد، زمینه را برای نهضت عاشورا آماده م ینمودند.

http://mes.journals.miu.ac.ir/article_5560_e9d11a7804c82a97da807c3a41adcce0.pdf

Uluslararası el-Mustafa Üniversitesi Türkiye Temsilciliği Adına Dr. S. Vahid Kashani MİSBAH : Çağdaş Din Çalışmaları Dergisi 2146-2569 10 17 2020 02 01 İmam Hasan'ın Yaptığı Barışın Şekillenmesinde Etkili Psikolojik Operasyon Taktikleri تاکتیک های عملیات روانی موثر در شکل گیری صلح امام حسن / Tactics of Effective Psychological Operations in Shaping the Peace Treaty of Imam Hassan (AS) 133 156 5572 EN Hamid Rıza Hatemi el-Mustafa Üniversitesi Öğretim Üyesi Journal Article 2021 03 02 İnsanın varlığındaki ruhsal ve bedensel boyutlar, savaşlarda düşmana karşı zafer kazanmak için iki gücü, kılıç ve düşünceyi -doğrudan askerî operasyon ve psikolojik harekât- birlikte kullanma zaruretini gündeme getirmiştir. Psikolojik harekât, insanın davranışında değişiklik meydana getirmek için onun zihin ve duyguları üzerinde etkili olmak üzere askerî savaşla omuz omuza, hatta belki ona öncelikli bir girişim olarak geniş askerî sahayla ve çok yönlü kapsamlı mekânsal alanla birlikte gerçekleştirilir. Ayetler ve rivayetlere göre psikolojik harekât hak ve bâtıl cephelerinde Peygamberlerin ve Masum İmamların (a.s) düşmanları tarafından çeşitli ve değişik boyutlarda planlanıp uygulanmıştır. Ama Peygamber-i Ekrem'in (s.a.a) risaletinin başlamasıyla birlikte özellikle Mekke döneminde çok yönlü ve kapsamlı örtülü saldırı şeklinde (tüm taktikleri kullanarak) İslam Peygamberinin (s.a.a) davetini yok etmek ve hak talebini ile adalet çağrısını susturmak için gerçekleştirilmiştir. Kur'an bu taktiklerden “keyd”, “mekr” vs. adlarıyla bahsetmektedir. Bu dönemde İslam'ın yeni ortaya çıkmış olması ve Müslümanların heyecanı nedeniyle düşmanların psikolojik harekâtı onların beklentisini karşılayacak seviyede değildi. Fakat Peygamber-i Ekrem'in (s.a.a) rıhletiyle birlikte münafıklar, kafirler ve müşrikler bu savaş türüne ilişkin sahip oldukları tecrübeyi yaygın biçimde hak cephesine karşı kullandılar. Bu savaşın küfür cephesi tarafından kapsamlı, karmaşık ve incelikli şekilde uygulamaya konduğu ve hak cephesi üzerinde dikkat çekici etki gösterdiği kesitlerden biri, İmam Hasan'ın (a.s) imamet ve hilafet dönemiydi. Bu acı hadise, İslam dünyasını, o dönemde İslam ümmetinin psikolojik durumu ve bu savaşı planlayıp uygulayan Muaviye'nin halet-i ruhiyesi boyutlarından araştırılmaya değer kılıyor. Bir araştırma projesi olan bu makalenin betimleyici-analitik mahiyet taşıdığını ve ihtiyaç duyulan verilerin kütüphane çalışması ve internet siteleri yoluyla derlendiğini söylemek yerinde olacaktır. Abstract The psychological and physical aspects of man’s life have raised the need to use the two powers of the sword and the intellect as direct military action and psychological operations in wars to gain victory over the enemy. Psychological operation as an action to influence the human mind and emotions to change his behavior is in line with military action and may precede it. This type of operation is comprehensive and takes place on a large scale. According to verses and hadiths, psychological operations were first planned and carried out by the enemies of the Holy prophet and the infallible Imams (AS) in various dimensions, but with the beginning of the mission of the Holy Prophet (PBUH), especially during his rule in Mecca, psychological operations by his enemies in the form of a comprehensive and extensive incursion (using all tactics) were used to deny the call of the Prophet of Islam (PBUH) and silence his call for the truth and justice, from which the Qur'an uses titles such as imposture and deception. In the advent of Islam and over the life of the Prophet, the psychological operations of the enemies did not have the expected effects, but with the demise of the Holy Prophet (PBUH) the hypocrites, infidels and polytheists, according to their experience of using psychological operations in war, used this method, in a large scale, to fight against the religion and the infallible Imams. The age of Imamate and Caliphate of Imam Hassan is one of the historical periods that this type of war has been widely used with special delicacy and has had a significant impact on people. This paper aims to indicate the negative mental and psychological impacts and effects of psychological operation on Muslims. Moreover, Mu'awiyah has been studied as the designer and executor of this type of war. It is worth to mention that this paper, which is a part of a research project, has a descriptive-analytical nature and the required data has been collected through library studies and the use of Internet sites. ابعاد روانی و جسمی وجود انسان ضرورت کاربرد دو قدرت شمشیر و فکر اقدام مستقیم نظامی و عملیات روانی را در جنگ ها برای کسب پیروزی بر دشمن مطرح ساخته است. عملیات روانی به مثابه اقدامی در جهت تاثیر بر ذهن و عواطف آدمی برای ایجاد تغییر در رفتار او پا به پای رزم نظامی بلکه مقدم بر آن با حوزه نظامی گسترده و حوزه مکانی فراگیر و همه جانبه صورت می گیرد. طبق آیات و روایات عملیات روانی در دو جبهه حق و باطل ابتدا از سوی دشمنان پیامبران الهی و ائمه معصومین(ع) در ابعاد گوناگون و متنوع طرح ریزی و اجرا شد، اما با آغاز رسالت پیامبر اکرم(ص) به ویژه در دوران حکومتشان در مکه و در پوشش تهاجمی همه جانبه و گسترده (به کارگیری همه تاکتیک ها) برای نفی دعوت پیامبر اسلام(ص) و خاموش کردن ندای حق طلبی و عدالت خواهی او به کار گرفته شد که قرآن از آن با عناوینی چون کید و مکر و... نام می برد. در این دوران به دلیل نوظهور بودن اسلام و شور و هیجان مسلمین، عملیات روانی دشمنان کاربرد مورد انتظار آنان را نداشت، لیکن با رحلت پیامبر اکرم(ص) منافقین، کفار و مشرکین با توجه به تجربه ای که از این شیوه جنگ داشتند به صورت گسترده علیه جبهه حق استفاده کردند. یکی از مقاطعی که این جنگ توسط جبهه کفر به صورت وسیع، پیچیده و با ظرافت به کارگیری شد و تاثیر چشمگیری در جبهه حق داشت دوران امامت و خلافت امام حسن مجتبی(ع) بود. این حادثه تلخ، جهان اسلام را از دو بعد وضعیت روحی روانی امت اسلام در آن دوران و روحیات معاویه به عنوان طراح و مجری این جنگ مورد بررسی قرار می دهد. گفتنی است نوشتار حاضر که نتیجه یک طرح پژوهشی است، ماهیتی توصیفی- تحلیلی داشته و داده های مورد نیاز از طریق مطالعات کتابخانه ای و بهره گیری از تارنماهای اینترنتی گردآوری شده است.

http://mes.journals.miu.ac.ir/article_5572_9c265978d7fe4cc512b5dc36f3c53b90.pdf

Uluslararası el-Mustafa Üniversitesi Türkiye Temsilciliği Adına Dr. S. Vahid Kashani MİSBAH : Çağdaş Din Çalışmaları Dergisi 2146-2569 10 17 2020 02 01 Kahramanca İtidal: İmam Hasan'ın Zafer Stratejisi نرمش قهرمانانه؛ استراتژی پیروز امام حسن / Heroic Compromise; Imam Hassan's Victorious Strategy 157 176 5566 EN Fatıma Sultan Muhammedi el-Mustafa Üniversitesi Öğretim Üyesi Journal Article 2021 03 01 İmam Hasan'ın (a.s), o asırda Şiî azınlığın bekası için tek yol olarak Muaviye ile yaptığı cesur barış o kadar muazzamdır ki bugüne dek çok sayıda araştırmacıyı analiz ve izaha teşvik etmiştir. Hiç abartma olmadan denebilir ki Hz. Hasan hakkındaki makale ve araştırmaların çoğu bu barış hadisesi etrafındadır. Böyle bir bakış her ne kadar Hazret'in yaptığı barışın derinlik ve azametini açıklıyorsa da diğer döneme (imametten önce ve barıştan sonra) daha az dikkat etmiş olmaktadır. Buna bağlı olarak da insanların bu dönemlerle ilgili bilgisi daha az olacaktır. Bu itibarla bu makalede o büyük şahsiyetin tarihinin bu bölümü daha fazla tanıtılmaya çalışılacaktır. İmam Hasan'ın (a.s), o asırda Şiî azınlığın bekası için tek yol olarak Muaviye ile yaptığı cesur barış o kadar muazzamdır ki bugüne dek çok sayıda araştırmacıyı analiz ve izaha teşvik etmiştir. Hiç abartma olmadan denebilir ki Hz. Hasan hakkındaki makale ve araştırmaların çoğu bu barış hadisesi etrafındadır. Abstract The aspects of Imam Hassan's courageous peace treaty with Mu'awiyah, which was the only way to survive the Shiite minority at that time, are so great that has forced many researchers to analyze and explain it. It is no exaggeration to say that most of the papers and researches about Imam Hasan (as) revolve around this event (peace treaty). This attitude (peace treaty), although, expresses the depth and greatness of the peace of Imam Hasan (as), has been paid less attention in other periods (before the Imamate and after the peace) and consequently public awareness from these periods is low. Accordingly, this paper aims to discover and study more about this part of his noble life and Imamate. ابعاد صلح شجاعانه امام حسن با معاویه که یگانه راه بقای اقلیت شیعه در آن عصر بود، چنان باعظمت است که تاکنون پژوھش گران زیادی را به تحلیل و تبیین آن واداشته است. بدون اغراق می توان گفت که بیشتر مقالات و تحقیقات درباره آن حضرت، در اطراف این رویداد دور می زند. این نوع نگرش، ھر چند بیان گر عمق و عظمت صلح آن حضرت است، در دوره دیگر (قبل از امامت و بعد از صلح) کم تر به آن توجه شده است و به تبع آن میزان آگاھی مردم نیز از این دور هھا اندک است. بر این اساس، در این مقاله سعی بر آن است تا با این بخش از تاریخ آن بزرگوار بیش تر آشنا شویم.

http://mes.journals.miu.ac.ir/article_5566_ab1963b38a7e092b3ff300625dac9c55.pdf

Uluslararası el-Mustafa Üniversitesi Türkiye Temsilciliği Adına Dr. S. Vahid Kashani MİSBAH : Çağdaş Din Çalışmaları Dergisi 2146-2569 10 17 2020 02 01 Hz. Hasan’ın Çok Evliliği Efsanesi ve Detaylı İncelemesi بررسی افسانه ازدواج های مکرّر امام حسن (ع) / Investigating the myth of Imam Hassan's repeated marriages 177 186 5570 EN Resul Caferi el-Mustafa Üniversitesi Öğretim Üyesi Journal Article 2021 03 02 Maalesef İslâm hadis kaynaklarına yönelmiş büyük ve yıkıcı afetlerden biri de hadis uydurmak ve onları sahih hadislerin arasına yerleştirmektir. Bu, siyasal ve mezhepsel dürtülerle, bazen Emevî ve Abbasî hükümdarlarının menfur ve kirli şahsiyetlerini temizlemek hedefiyle ve bazen de değerli şahsiyetleri tahrip etmek ve onlara darbe vurmak için gerçekleştirilmiştir. Bu nedenle sahih hadisleri uydurma hadislerden ayırmak çok önemli ve zordur. İmam Hasan Mücteba (a.s) zehirli uydurulmuş hadisler dalgasının hedefine maruz kalmış şahsiyetlerdendir. Ama Allah’tan, ahmak düşmanlar bu defa onu birçok defa evlenme ve çok boşanmayla itham etmişlerdir. İmam Hasan Mücteba (a.s) gibi bir şahsiyet hakkındaki bu ithamın asılsız oluşu yeterince açıktır. Bu rivayetlerin bazılarında şöyle yer almaktadır: İmam Ali (a.s) kendisine Hasan, Hüseyin ve Abdullah b. Cafer’in kızını istediklerini söyleyerek danışan bir şahsa şöyle buyurur: “Hasan’ın çok kadın boşadığını bil. Kızını Hüseyin ile evlendir. Zira kızın için daha iyidir.” Bir başka rivayette ise İmam Sadık’ın (a.s) şöyle buyurduğu yer almıştır: “Hasan b. Ali (a.s) elli kadını boşamıştır. Bunun neticesinde Hz. Ali (a.s) Kûfe’de ayağa kalkıp ey Kûfe halkı Hasan’a kız vermeyin zira o çok kadın boşamaktadır diye buyurur. Bir adam ayağa kalkar ve şöyle der: Allah’a yemin ederim ki böyle yapacağım. O Allah Resulü’nün (s.a.a) ve Fatıma’nın (a.s) evladıdır. İsterse eşiyle birlikte yaşar ve istemezse boşar.” از آنجا که بررسى جوانب زندگى و شخصیّت هر فردى به روشن شدن نقاط مبهم زندگى او کمک مى کند، خوب است پیش از هر چیز جوانب زندگى و اخلاق امام مجتبى(علیه السلام) را - ولو بسیار مختصر - بررسى کنیم و پرده از چهره حقیقتى شخصیّت آن حضرت کنار بزنیم تا در پرتو آن، حقیقت مطلب روشن گردد.

http://mes.journals.miu.ac.ir/article_5570_e6f6cc4db0d1e99cc4aebc554f56d64c.pdf

Uluslararası el-Mustafa Üniversitesi Türkiye Temsilciliği Adına Dr. S. Vahid Kashani MİSBAH : Çağdaş Din Çalışmaları Dergisi 2146-2569 10 17 2020 02 01 İmam Hasan’ın Çok Evlenip Boşandığına Dair İddialara Cevap پاسخ به شبهات مطلاق بودن امام حسن مجتبی / Suspicions Supporting Imam Hasan (as) as Being a Habitual Divorcere (Mitlaq); A Critical Study 187 204 5571 EN S.Taki Varidi el-Mustafa Üniversitesi Öğretim Üyesi Journal Article 2021 03 02 Ehlibeyt (a.s) karşıtları veya düşmanları, halkı İmamların (a.s) düşüncelerinden ve tevhidi inançlarından uzak tutmak için çok çeşitli hilelere başvurmuşlardır. İmam Hasan Mücteba (a.s) gerek geçmiş dönemlerde gerekse çağımızda düşmanların desiselerine uğramaktan kurtulamadı. Onu çok evlenmek ve çok boşanmakla suçladılar. Bu konudaki iftiralarını ispat etmek için de sahih bir senedi bulunmayan bazı mürsel rivayetlere tutundular. Bu iftiraların tamamının kaynağı İkinci Abbâsî Halifesi Mansur Devaniki’dir. O, İmam Hasan’ın soyundan gelenlerin kıyamlarını bastırmak ve halkın İmam Hasan’ın torunlarının etrafında toplanmasını önlemek için çeşitli hile ve tezgahlara başvurmuştur. Bunlardan biri de İmam Hasan’ın (a.s) çok sayıda evlenip boşandığına dair iddialardır. Halbuki Hz. Hasan (a.s) Kur’an-ı Kerim’in, Allah’ın Resulü’nün (s.a.a) ve diğer imamların övgülerine mazhar olmuştur ve onun şahsiyeti bu tür suçlamalardan tamamen münezzehtir. Ayrıca İmam Hasan Mücteba (a.s) gerek babasının döneminde gerekse kendi imameti döneminde dini, siyasi ve toplumsal alanlarla ilgili o kadar önemli işlerle meşgul olmuştur ki bu tür şeylere fırsatı dahi olmamıştır. Tarihi deliller ve belgeler de bu tür iftiraların doğru olmadığını ortaya koymaktadır. Bugünlerde bu iftiralar tekfirciler, katil Vehhabiler, Bahailer ve diğer Ehlibeyt düşmanları tarafından dünya Müslümanlarının Şia dünyasına yakınlaşmasını önlemek amacıyla ortaya atılmaktadır. Onların bu söylediklerinin hiçbir değeri ve itibarı bulunmamaktadır. Abstract Opponents and enemies of the Ahl al-Bayt (AS) use various tricks to keep people away from the Imams (AS) and their monotheistic thoughts and beliefs. Imam Hassan Mojtaba (AS), both in the past and in the present, has not been safe from the conspiracies of the enemies and has been accused of many marriages and divorces of women. In order to prove their slanders, they have relied on some Mursal and unreliable documents to prove the accusations. The origin and source of all these accusations was Mansour Dovanaghi (the second Abbasid caliph) who used various conspiracies to silence the uprisings of Bani Al-Hassan and disperse the people from the descendants of Imam Hassan Mojtaba (AS); including mysterious suspicion supporting Imam Hasan (as) as being a habitual divorcer (Mitlaq). This is while Imam was praised by the Holy Quran, the Prophet (PBUH) and other pure Imams (AS) and his character is free from such accusations. In addition, Imam Hassan Mojtaba (AS) in the time of his father and Imamate was in charge of important religious, political and social work and did not have the opportunity to do so, and historical evidence denies the accuracy of such accusations. Nowadays these accusations are spread by Takfiris, Wahhabis, Baha'is and other enemies of the Ahl al-Bayt (AS) to restrict and prevent the Shi'ism of the Muslims of the world, while they lack any credibility. مخالفان و دشمنان اهل بیت(ع) برای دور نگه داشتن مردم از ائمه اطهار(ع) و افکار و اعتقادات توحیدی آنان، دست به حیله های مختلفی می زنند. امام حسن مجتبی(ع) چه در دوران گذشته و چه در عصر حاضر، از دسیسه های دشمنان در امان نبوده و او را متهم به زیادی ازدواج و طلاق زنان نموده اند و برای اثبات افترائات خویش، متمسک به برخی از روایات مرسل و فاقد اسناد صحیح شده اند. سرمنشأ تمام این افترائات، منصور دوانقی(دومین خلیفه عباسی) بوده که برای خاموش نمودن قیام های بنی الحسن و پراکندن مردم از گِرد اولاد و احفاد امام حسن مجتبی(ع) اقدام به توطئه های مختلف، از جمله شبهه مرموزانه«مطلاق بودن» آن حضرت را نموده است. در حالی که آن حضرت مورد ستایش قرآن کریم، پیامبر خدا(ص) و سایر ائمه اطهار(ع) قرار داشته و شخصیت وی عاری از چنین اتهاماتی می باشد. علاوه بر آن، امام حسن مجتبی(ع) چه در دوران پدر و چه در دوران امامت خویش کارهای مهم دینی، سیاسی و اجتماعی بر عهده داشته و فرصتی برای چنین کار هایی نداشته است و شواهد و قراین تاریخی نیز صحت چنین افترائاتی را نفی می نمایند. امروزه این افترائات از سوی تکفیری ها، وهابیان جنایتکار و بهایی ها و سایر دشمنان اهل بیت(ع) با هدف جلوگیری از شیعه گرایی مسلمانان عالم، پخش و نشر می یابند، در حالی که فاقد هر گونه اعتبار و اعتناء می باشند.

http://mes.journals.miu.ac.ir/article_5571_2b34d3f2c8899cda4217f335e464a8fa.pdf

Uluslararası el-Mustafa Üniversitesi Türkiye Temsilciliği Adına Dr. S. Vahid Kashani MİSBAH : Çağdaş Din Çalışmaları Dergisi 2146-2569 10 17 2020 02 01 İmam Hasan'a “Çok Boşanan” Yakıştırmasıyla İlgili Uydurma Rivayetlerin Eleştirel Tahkiki بررسی ازدواج و طلاق های امام حسن مجتبی / The Marriage and Divorce of Imam Hassan Mojtaba; an Analytical and Critical Review 204 221 5567 EN Resul Muhammed Caferi el-Mustafa Üniversitesi Öğretim Üyesi Journal Article 2021 03 01 Hadis uydurma, İslam toplumunun Peygamber (s.a.a) döneminden bu yana maruz kaldığı felaketlerden biridir. Bu işin hedefleri arasında dinî ve siyasî önderlerin şahsiyetine suikast vardır. İmam Hasan’ın (a.s) insan yetiştirecek ve örnek alınacak hayatı, uydurma hadislerin zehirli akları tarafından yanlış tanıtılmıştır. Sünnî ve Şiî kaynaklarda muhtelif tariklerle İmam Sâdık'tan (a.s), onun sürekli kadın alıp boşadığı nakledilmiştir. Bazı kaynaklarda da -senet zikredilmeksizin- eşlerinin sayısı üçyüze kadar çıkarılmıştır. Şahitler, bu hadisleri uyduran odağın Abbasî halifesi Mansur olduğunu anlatıyor. Çünkü tarih, onun bu ithamı -Hasanî seyyidlerin kıyamı bastırıldıktan sonra- İmam Hasan'a nispet eden ilk kişi olduğuna tanıklık ediyor. Rical araştırmaları ve rivayetlerin senetleri üzerindeki çalışmalar, bu rivayetlerden bazılarının esas itibariyle senetten yoksun olduğunu ve rivayet değeri taşımadığını gösteriyor. Geriye kalan rivayetler de Şia'da Abdullah Sinan ve Yahya b. Ebi'l-Alâ el-Razî isimli iki kişiye, Ehl-i Sünnet'te de Hatim b. İsmail isimli kişiye dayanıyor. Araştırmalar gösteriyor ki, hadis uydurma ve sözkonusu rivayetleri hükümet vesilesiyle Şia'nın iki râvisinin hadis kitaplarına sokulmuş olma ihtimali vardır. Rivayetler, muhteva açısından da nakli ve akli delillere göre ciddi çelişkiler içeriyor. Abstract One of the fabricated topics, which has been consciously or unconsciously quoted by some Islamic historians, is the subject of numerous marriages and divorces of Imam Hassan Mojtaba (as). Unhappily, they have included such issues in their works without examining their correctness or inaccuracy. This negligence caused the enemies of Islam and the Ahl al-Bayt (as) to insist on this fabricated issue to take revenge on Islam, and to insult too much beyond their extension. It is our duty to examine this issue from a historical point of view in the face of insults from biased writers, such as “Akram al-Bustani”. یکى از موضوعات ساختگى، که برخى از مورّخان اسلامى، آگاهانه یا نا آگاهانه به نقل آن پرداخته‏اند، موضوع ازدواجها و طلاقهاى متعدد حضرت امام حسن مجتبى علیه‏السلام است. بسیار جاى تأسف است که اینان بدون بررسى صحّت و یا عدم صحّت این گونه قضایا، آنها را در کتابهاى خود آورده‏اند. همین کوتاهى‏ها موجب شد دشمنان اسلام و اهل بیت علیهم‏السلام براى انتقام گرفتن از اسلام، روى همین موضوع ساختگى، سخت پافشارى نموده و توهین و جسارتها را از حد بگذرانند. وظیفه خود دیدیم در برابر هتّاکیهاى نویسندگان مغرض، مانند «اکرم البستانى»، به بررسى این موضوع از جنبه تاریخى بپردازیم.

http://mes.journals.miu.ac.ir/article_5567_5d8198c6526ce09bef9a0bc2e034eb20.pdf